การสูญเสียในระบบ(Loss in the system)
การสูญเสียในระบบ (Loss in the system) หมายถึง ปรากฏการณ์ที่พลังงานไฟฟ้าซึ่งควรจะผลิตได้จากแผงโซล่าเซลล์ เกิดการสูญหายหรือลดทอนประสิทธิภาพลงระหว่างทาง ทำให้ระบบไม่สามารถจ่ายไฟได้เต็ม 100% ตามสเปกที่ระบุไว้บนแผ่นป้าย (Nameplate)
สิ่งนี้ไม่ใช่ความผิดปกติของอุปกรณ์ แต่เป็นผลกระทบจากปัจจัยแวดล้อมทางฟิสิกส์และข้อจำกัดทางไฟฟ้า ทั้งปัจจัยภายในและภายนอก โดยสาเหตุหลักที่ทำให้ระบบโซล่าเซลล์เกิดการสูญเสียพลังงาน มีอยู่ 3 ประการหลักๆ ดังนี้ครับ
1. ฝุ่น สิ่งสกปรก และการสูญเสียในสายไฟ (Soiling & Wiring Loss)
ปัจจัยแรกที่พบเจอได้บ่อยที่สุดคือสิ่งสกปรกบนหลังคา เมื่อ ฝุ่นควัน คราบเขม่า หรือมูลนก มาเกาะสะสมทับถมกันบนหน้ากระจกของแผงโซล่าเซลล์ สิ่งเหล่านี้จะทำหน้าที่เสมือนฟิล์มกรองแสง ทำให้แผงโซล่าเซลล์รับแสงอาทิตย์โดยตรง (Direct Radiation) ได้น้อยลง และได้รับเพียงแสงแบบกระเจิง (Diffused Radiation) ซึ่งมีพลังงานต่ำกว่า ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการผลิตกระแสไฟฟ้าลดลงอย่างเห็นได้ชัด
นอกจากนี้ยังมีการสูญเสียในสายไฟ (Wiring Loss): พลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้ต้องเดินทางผ่านสายไฟยาวหลายสิบเมตร หากสายไฟมีขนาดเล็กเกินไปหรือจุดเชื่อมต่อไม่แน่นหนา จะทำให้เกิดความต้านทานไฟฟ้า (Resistance) พลังงานบางส่วนจึงถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนและสูญหายไประหว่างทาง
-
วิธีแก้ไข: ควรล้างทำความสะอาดแผงโซล่าเซลล์อย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง และให้วิศวกรออกแบบขนาดสายไฟ (Cross-section) ให้เหมาะสมกับปริมาณกระแสไฟ เพื่อลดแรงดันตก (Voltage Drop) ให้เหลือน้อยที่สุด
2. ประสิทธิภาพของอินเวอร์เตอร์ (Inverter Efficiency Loss)
แผงโซล่าเซลล์บนหลังคาจะผลิตไฟฟ้าออกมาในรูปแบบ “กระแสตรง (DC)” แต่เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านของเราทั้งหมดใช้ไฟฟ้า “กระแสสลับ (AC)” ดังนั้นเราจึงต้องมีอุปกรณ์ที่เรียกว่า “อินเวอร์เตอร์ (Inverter)” เป็นตัวแปลงระบบไฟ
ในกระบวนการแปลงกระแสไฟฟ้าจาก DC เป็น AC นี้ อินเวอร์เตอร์จะต้องใช้พลังงานส่วนหนึ่งในการหล่อเลี้ยงวงจรของตัวเอง และเกิดการสูญเสียพลังงานออกมาในรูปแบบของความร้อน (Heat Loss) ทำให้อินเวอร์เตอร์ทั่วไปไม่สามารถแปลงไฟได้ครบ 100%
-
วิธีแก้ไข: การเลือกใช้อินเวอร์เตอร์คือหัวใจสำคัญ ควรเลือกใช้อินเวอร์เตอร์คุณภาพสูงระดับ Tier 1 (เช่น แบรนด์ Huawei) ที่มีประสิทธิภาพการแปลงไฟ (Efficiency) สูงถึง 98-99% ซึ่งจะช่วยให้เกิดการสูญเสียพลังงานน้อยที่สุด และดึงไฟมาใช้งานได้คุ้มค่าทุกเม็ดหน่วย
3. อุณหภูมิความร้อนที่สูงเกินไป (Temperature Loss)
นี่คือความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด! หลายคนคิดว่า “ยิ่งอากาศร้อน แผงยิ่งผลิตไฟได้ดี” แต่ในความเป็นจริงทางวิทยาศาสตร์ แผงโซล่าเซลล์ต้องการเพียง “แสงสว่าง” แต่ไม่ชอบ “ความร้อน” โดยทั่วไปแผงโซล่าเซลล์จะถูกทดสอบประสิทธิภาพสูงสุดที่อุณหภูมิมาตรฐาน 25 องศาเซลเซียส แต่เมื่อนำมาติดตั้งบนหลังคาในประเทศไทย อุณหภูมิสะสมบนแผงอาจพุ่งสูงถึง 50-60 องศาเซลเซียส เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น โครงสร้างทางฟิสิกส์ของเซลล์ซิลิคอนจะเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้ “แรงดันไฟฟ้า (Voltage)” ตกลงอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้กำลังการผลิตรวม (Power Output) ลดลงตามไปด้วย
-
วิธีแก้ไข: แม้เราจะควบคุมสภาพอากาศไม่ได้ แต่การติดตั้งแผงโซล่าเซลล์โดยเว้นระยะห่างจากหลังคาอย่างเหมาะสม เพื่อให้มีช่องว่างระบายอากาศ (Ventilation) ใต้แผง จะช่วยระบายความร้อนสะสมและรักษาประสิทธิภาพของแผงไว้ได้ดีขึ้น
การเกิด System Loss ในระบบโซล่าเซลล์เป็นเรื่องธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ 100% (โดยเฉลี่ยระบบที่ดีจะมีการสูญเสียรวมอยู่ที่ประมาณ 15-20%) แต่เราสามารถ “ลดการสูญเสีย” ให้เหลือน้อยที่สุดได้ ด้วยการเลือกใช้อุปกรณ์เกรดพรีเมียม และได้รับการออกแบบติดตั้งจากวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ
หากคุณกำลังมองหาทีมงานติดตั้งโซล่าเซลล์ที่เข้าใจระบบไฟฟ้าอย่างลึกซึ้ง และออกแบบระบบเพื่อลดการสูญเสียพลังงานให้คุณได้อย่างสูงสุด ปรึกษา Insider System ได้เลยครับ เราพร้อมให้บริการติดตั้งด้วยอุปกรณ์มาตรฐานสากล เพื่อให้คุณใช้งานโซล่าเซลล์ได้อย่างคุ้มค่าตลอดอายุการใช้งาน 25 ปี
